Legeskorting met Kwaliteitsborging

Ook dit jaar heeft Rowiq Advies op zijn website weer een overzicht gemaakt van gemeenten waar met toepassing van een instrument voor kwaliteitsborging korting kan worden verkregen op de leges. Ten opzicht van 2017 zijn er twee gemeenten afgevallen. Het betreft de gemeenten Steenbergen en Kaag en Braassem, die in 2017 een pilotproject hebben gedraaid dat in 2018 is beëindigd. Verder zijn de gemeenten Ermelo en Wierden nieuw in de lijst. In totaal is nu – voor zover bekend – bij 29 gemeenten korting beschikbaar. Missen er gemeenten, geef dat dan aan ons en aan Rowiq door.

De hele lijst is te zien via de site van Rowiq.

“Doorbreek impasse kwaliteitsborging nu! “

Door Peter van der Mars, beleidssecretaris Metaalunie
Beleidsvisie, nr. 4-2017

Vlak voor het politieke zomerreces is er een impasse ontstaan in het wetgevingstraject rond kwaliteitsborging in de bouw. Voor sommigen volkomen onverwacht en voor anderen precies zoals zij gedacht hadden, wenst de Eerste Kamer de in de Tweede Kamer aangenomen wetsontwerp aangepast te zien. Hierbij werd vooral gefocust op twee aspecten: de rol van het bevoegd gezag in het nieuwe stelsel en de aansprakelijkheid van de aan- nemer in geval van een zakelijke/professionele opdrachtgever.

Er valt wat te zeggen voor de opmerkingen van de aannemers vertolkt door de CDA-fractie in de Eerste Kamer. Opdrachtgevers wiens businessmodel is het bouwen van bouwwerken ten behoeve van de verhuur of verkoop van gebouwen of het exploiteren van een GWW-werk, moeten worden geacht in staat te zijn om zelf aansprakelijk te zijn voor het ontwerp dat men wenst te laten bouwen. En in dit kader ook te bepalen of dat bouwplan gaat leiden tot een bouwwerk dat voldoet aan de wettelijke eisen zoals het Bouwbesluit.

Belangrijk hier is het natuurlijk wel om het Metaalunielid dat een nieuwe productiehal laat bouwen niet tot die categorie opdrachtgevers te rekenen. Het definiëren van de grens zal best lastig zijn maar is wel noodzakelijk. We kunnen hierin niet volstaan met een beschrijving als zakelijke opdrachtgevers versus niet-zakelijke opdrachtgevers. Met betrekking tot de positie van het bevoegd gezag is het van belang dat hierin snel duidelijkheid moet worden gecreëerd. Bijna alle partijen staan nu in de wachtstand. Gemeenten zijn hun afdelingen Bouw en woningtoezicht (BWT) aan het afbouwen (geweest) en de nieuwe kwaliteitsborging organisaties hebben nog lang geen bezetting aan borgers opgebouwd om de taken van BWT over te nemen. Logisch omdat er geen duidelijkheid is of de wet alsnog aangenomen wordt of niet en ook niet hoe lang of dit nog gaat duren.

Deze impasse komt juist op een tijdstip dat de bouw sterk aantrekt en er vele bouwprojecten op stapel staan. Er kunnen grote problemen verwacht worden bij het behandelen van de vergunningsaanvragen om- dat de capaciteit er niet meer is om die aanvragen te beoordelen. Hier past dus maar een credo: neem een besluit! Wees duidelijk en wacht daar niet nog maanden mee!

Een verslag van de 2de Praktijkdag Kwaliteitsborging

Op 23 november 2016 organiseerden Nieman Kwaliteitsborging en Balance & Result de eerste Praktijkdag Kwaliteitsborging. Zo’n 250 medewerkers van bouwbedrijven, toeleveranciers, architecten en opdrachtgevers werden bijgepraat over wat de Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen voor hen zou gaan betekenen. De bijeenkomst was een groot succes en reden om ook in 2017 een Praktijkdag te organiseren. Het aanhouden van het wetsvoorstel in de Eerste Kamer op 4 juli 2017 leek roet in het eten van de organisatoren te strooien. Besloten werd om toch door te gaan en uiteindelijk kwamen op woensdag 11 oktober 2017 ruim 100 deelnemers naar Apeldoorn om praktijkervaringen met elkaar te delen. Lees meer…

“Proef met externe kwaliteitsborging smaakt naar meer”

Hercuton, onderdeel van Janssen de Jong Groep, leverde in april 2017 een distributiecentrum van ongeveer 31.000m2 op in Dordrecht. In dit project, dat diende als pilot in het kader van het wetsvoorstel Kwaliteitsborging voor het Bouwen, werd gebruik gemaakt van een externe kwaliteitsborger. Een succesvolle pilot in meerdere opzichten, zo valt te lezen in de eindrapportage over deze pilot.

Hercuton rapporteert over de financiele resultaten van dit project onder andere dat de opleverpunten beperkt waren tot zo’n €15.000,=. Dat is 0,0015% van de bouwsom. De bouwer schrijft dit resultaat, dat veel lager ligt dan de opleverkosten bij vergelijkbare projecten, toe aan de inzet van de externe kwaliteitsborger. Verder zijn besparingen gerealiseerd doordat prestaties ook bij tussentijdse opleveringen aantoonbaar voldoen aan de gestelde eisen en hierover geen discussies of disputen met de opdrachtgever hoeven worden gevoerd. Enkele bevindingen van de kwaliteitsborger hebben geleid tot technische aanpassingen (kwaliteitsverbeteringen) die ook in volgende projecten zullen worden doorgevoerd.

De conclusie van Hercuton, mede op basis van deze resultaten, is dat de invoering van private kwaliteitsborging zinvol, haalbaar en betaalbaar is. Voldoende reden voor Hercuton om meer ervaring op te doen met deze vorm van kwaliteitsborging in volgende projecten. In deze projecten zal vooral verder worden gewerkt aan de afstemming van de bedrijfsprocessen van Hercuton en Seconed, zodat planning, informatie-uitwisseling tussen bouwer en kwaliteitsborger en onderlinge samenwerking in nieuwe rollen verder kunnen worden verbeterd.

Het eindrapport van het pilotproject is hier te lezen: Eindrapport pilot Janssen de Jong – november 2017

Marktinitiatieven: Geslaagde praktijkdag Nieman Kwaliteitsborging

Praktijkdag Nieman Kwaliteitsborging

Bouwers leveren kwaliteit. Daar hebben ze geen wet voor nodig!

Afgelopen 11 oktober werd de 2de praktijkdag over kwaliteitsborging georganiseerd. Het was een zeer veelzijdige dag waar alle facetten rondom kwaliteitsborging zijn behandeld. Iedereen was het erover eens: het leveren van kwaliteit kost geld, het niet leveren van kwaliteit kost kapitalen. Ook was iedereen het er wel over eens: wet of geen wet, deze omslag in het denken over kwaliteit is nu in gang gezet. Ook in het regeerakkoord van afgelopen 10 oktober  is meer borging van de kwaliteit van de uitvoering[1] opgenomen.

Na de aftrap van Hajé van Egmond, gaf Paul Kuijpers van Balance & Result tien praktische tips en aandachtspunten om kwaliteitsborging in de praktijk te brengen en om gezamenlijk te komen tot een goed proces en het gewenste resultaat. In de drie workshops werden ervaringen en werkwijzes gedeeld over de overdracht tussen ontwerp en uitvoeren, ketenverantwoordelijkheid en over het risicogericht registreren. Leveranciers toonden de nieuwste ontwikkelingen in hun tools die de effectiviteit van kwaliteitsborging in het bouwproces ondersteunen.

Met ruim 100 deelnemers een geslaagde middag waarin de ervaringen vanuit de praktijk zijn gedeeld. Een architect, drie bouwers, drie kwaliteitsborgers en een reeks aan instrumentaanbieders en toolleveranciers gaven inzicht in de laatste ontwikkelingen in kwaliteitsborging en deelden hun ervaringen. Vanuit de markt waren opdrachtgevers, bouwers, installateurs, adviseurs en leveranciers aanwezig met opvallend veel deelnemers van de grote bouwbedrijven als Heijmans, BAM, Dura Vermeer en middelgrote bedrijven als Bouwgroep Dijkstra Draisma, Van Wijnen en Waal Bouw.

Tijdens de afsluiting vat Hajé van Egmond de middag samen in een aantal kernwoorden: kwaliteit, samenwerking en vooral ‘ook zonder de wet wil je kwaliteit leveren’.

Het uitgebreide verslag is samen met de presentaties te vinden op http://www.niemankwaliteitsborging.nl/bouwers-leveren-kwaliteit/

[1] Uit het regeerakkoord, p.34 onder Verduurzaming van de gebouwde omgeving: De benodigde kostenreductie bij installatiebedrijven en aannemers wordt bevorderd door een innovatieprogramma gericht op vernieuwing en verbetering van producten en diensten in de gebouwde omgeving en waarborging van de kwaliteit van de uitvoering

Bron: Nieman Kwaliteitsborging

Ook zonder Wkb zijn (pilot)projecten mogelijk

Verschillende aannemers, adviseurs en opdrachtgevers hebben aangegeven om – ondanks uitstel van de Wkb – door te willen gaan met kwaliteitsborging. Ook als gemeente is het mogelijk om aan pilotprojecten mee te doen en zo alvast kennis te maken met de kwaliteitsborging die bedrijven zelf organiseren. U kunt daarbij als gemeente zelf de spelregels bepalen, waarbij er wel enkele – juridische – randvoorwaarden gelden. Voorkomen moet worden dat – door bijvoorbeeld een klacht van een boze buurman – een vergunning uiteindelijk vernietigd zou worden bij de rechter. Het is daarom van belang dat een aanvrager daadwerkelijk aannemelijk maakt dat aan de voorschriften wordt voldaan. Dat kan prima op basis van de informatie die de aanvrager en/of zijn kwaliteitsborger u levert. De belangrijkste aandachtspunten daarbij zijn:

  1. Het bevoegd gezag verleend vergunning pas indien het naar zijn mening aannemelijk is dat aan de voorschriften wordt voldaan. U moet dus wel het hele plan beoordelen. U heeft daarbij wel de ruimte om te variëren in intensiteit van de toetsing. Werkt u bijvoorbeeld met een toetsprotocol dan kunt u de aangeleverde rapportage van de kwaliteitsborger beoordelen op het laagste toetsniveau.
  2. Het al dan niet ‘aannemelijk zijn’ is gebaseerd op door de aanvrager aangeleverde gegevens en bescheiden. U mag een kwaliteitsborger of opdrachtgever niet op zijn of haar blauwe ogen geloven. Dus naast een toetsrapportage moet een complete set gegevens en bescheiden worden overlegd. Dat kan natuurlijk eerst op hoofdlijn en vervolgens – op basis van 2.7 Mor – meer in detail direct voor of tijdens de bouw.

Meer informatie over de aannemelijkheidstoets leest u in het memo Reikwijdte-aannemelijkheidstoets: nu al starten met pilots.

marktinitiatieven: Jaarcongres VTH – 23 november 2017

Download hier het volledige programma

Blog: Meer kwaliteit, ook zonder Wkb

Hoe je méér bouwkwaliteit krijgt (ook zonder de Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen)

Dit artikel is geschreven door Ottilie Laan en gepubliceerd op De Bouwadvocaat

‘Madonna, what have I done?’

‘Are we really going down? I don’t understand’ schreeuwde kapitein Mario Schettino.

Op dat moment sloegen de rotsen Isole Le Scole een gigantisch gat in de romp van de Costa Concordia. Een kwartier later kapseisde het cruiseschip in ondiep water net buiten de haven van Giglio. Kapitein Mario Schettino bracht een zeemansgroet. De rotsen zag hij over het hoofd. Ze stonden niet op de kaart, zei hij. In werkelijkheid staan ze er wel op. Èn steken ze duidelijk boven het water uit.

Zo ging het ook met het wetsvoorstel voor de Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen.

Wat regelt Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen?

In dit wetsvoorstel zorgt de bouw zelf voor meer bouwkwaliteit en een betere positie van de bouwconsument. Private kwaliteitsborgers toetsen bouwplannen vooraf en houden toezicht tijdens de bouw. De aannemer is eerder aansprakelijk. Ondertussen blijven gemeenten verplicht om te handhaven als een bouwwerk na de oplevering niet voldoet aan de voorschriften.

Waarom is de Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen in het zicht van de haven gestrand?

Tijdens het debat vergeleek Minister Plasterk het bouwen van een bouwwerk met het kopen van een auto bij de dealer. Als de auto niet goed is, ga je terug naar de dealer. Als het bouwwerk niet goed is, ga je terug naar de aannemer. Die vergelijking gaat mank.

Lees meer…

Redactioneel IBR: “Eisen van goed en deugdelijk werk”

Bron: Instituut voor Bouwrecht (www.ibrtracker.nl), 29-08-2017

Redactioneel: Eisen van goed en deugdelijk werk en de verplichting tot leveren van handleiding voor gebruik en onderhoud

Inmiddels zal iedereen op de hoogte zijn van het voorlopig stilliggen van de behandeling van de Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen. Toch blijven de in de wet geregelde onderwerpen actueel. Eén van de onderwerpen die bij deze wet een rol speelt is het zogenaamde opleverdossier voor de consument. Dat het onderwerp leeft in de bouwpraktijk, blijkt ook uit een recente uitspraak van de Raad van Arbitrage die hieronder door mr. dr. E.M. Bruggeman wordt besproken.

Het opleverdossier in de Wet kwaliteitsborging
Over het opleverdossier is al veel geschreven in TBR en in dit medium.1 Ik houd het daarom kort. In de Memorie van Toelichting werd al aangegeven dat de wens tot introductie van een dergelijk dossier leefde, maar was de levering ervan door de aannemer niet verplicht gesteld middels een (dwingendrechtelijke) bepaling.2 Met het aannemen van amendement nr. 17 wilde de Tweede Kamer toch een bepaling wijden aan dat dossier (art. 7:757a BW). In het dossier wordt o.a. aan de opdrachtgever informatie verstrekt die hem inzicht zou moeten geven in wat nu daadwerkelijk is geleverd. Voor de volledigheid: het nieuw in te voeren artikel is niet van dwingend recht, dus partijen kunnen te allen tijde overeenkomen dat geen dossier, of een dossier met andere inhoud dan genoemd in het artikel, wordt geleverd.3

De te leveren informatie en bescheiden genoemd in het wetsartikel, zijn niet allemaal even duidelijk omschreven, maar onder b is wel opgenomen dat ook gegevens en bescheiden die nodig zijn voor gebruik en onderhoud van het bouwwerk geleverd moeten worden.

Dit is, in tegenstelling tot een aantal andere in het artikel genoemde punten, een redelijk concreet onderdeel van het voorstel. En het valt uit consumentrechtelijk oogpunt toe te juichen. Voor verkrijgers is informatie voor gebruik en onderhoud van hun woning uiteraard van essentieel belang om zo (onnodige) schade of vroegtijdige slijtage door onjuist gebruik of onjuist onderhoud, te voorkomen. Zeker voor het de Cv-ketel, de afwasmachine, ingewikkelde Warmte-terugwin-installaties (WTW), warmte-koude-opslag-installaties (WKO) en domotica-systemen is het ontvangen van een goede handleiding essentieel.

De Bouwpraktijk
De Raad van Arbitrage deed onlangs een interessante uitspraak over de vraag of op aannemers de verplichting tot het leveren van een goede handleiding en andere informatie nodig voor het onderhoud, niet (al) rust op grond van de eisen van goed en deugdelijk werk. Het gaat om RvA 6 juli 2017, No. 80.966.

Aannemer heeft de woning van verkrijgers gebouwd op basis van een aannemingsovereenkomst (projectmatige bouw) voor eengezinshuizen met toepassing van de Woningborg garantie- en waarborgregeling overeenkomstig het Woningborg model van januari 2010.

De overeenkomst is gedateerd op 10 september 2010. In de overeenkomst heeft aannemer zich jegens verkrijgers verbonden conform de betreffende technische omschrijving en tekening(en) en voor zover aanwezig staten van wijziging de woning (af) te bouwen naar de eisen van goed en deugdelijk werk met inachtneming van de voorschriften van overheid en nutsbedrijven. Bij de overeenkomst zit een technische omschrijving. In die technische omschrijving is een uitgebreide passage opgenomen over de eigenschappen van de Warmte- en Koude Opslag Installatie (WKO).

Bij de Raad van Arbitrage klagen verkrijgers, zeer kort samengevat, dat de WKO-installatie niet is uitgevoerd en functioneert zoals zij op basis van de technische omschrijving en de eisen van goed en deugdelijk werk mochten verwachten en niet goed is ingeregeld. Voorts voegen zij daar ter zitting aan toe dat aannemer schriftelijke specificaties, gebruiks-instructies en handleidingen moet verstrekken van het systeem dat is aangebracht (onder 1.5 van de uitspraak). In de memorie van eis is toegelicht dat aanneemster bij haar pogingen de klachten over de WKO te verhelpen wijzigingen in de aansturing daarvan heeft aangebracht die niet zijn omschreven in het onderdeel van de technische omschrijving dat ingaat op de WKO. Verkrijgers verlangen dat aannemer hen schriftelijke specificaties van de aangebrachte installatie-onderdelen met gebruiksinstructies en handleidingen verschaft.

In rov. 21 komt de Raad tot het oordeel dat de verkrijgers terecht klagen:
‘Aannemer is op grond van de eisen van goed en deugdelijk werk verplicht verkrijgers voldoende informatie te verschaffen om het mogelijk te maken de aangebrachte voorzieningen te bedienen en te onderhouden.4 Hij dient daartoe de gebruiksinstructies van de installatie als geheel voldoende duidelijk, schriftelijk (waaronder arbiter tevens elektronisch verstaat) toe te lichten en de specificaties en handleidingen van de geplaatste apparatuur te verstrekken.’.

In het hier beschreven geschil ging het om een vrij ingewikkelde, althans voor consumenten, WKO-installatie die zowel ten aanzien van het gebruik als het onderhoud behoorlijk wat toelichting nodig had. Daar kwam bij dat aannemer, om de door verkrijgers geuite klachten over het systeem te verhelpen, ook wijzigingen had aangebracht ten opzichte van het systeem zoals dat omschreven was in de technische omschrijving. Verkrijgers konden op grond van de technische omschrijving en als gevolg van de aangebrachte wijziging, niet op juiste wijze (zo blijkt uit de uitspraak) het systeem bedienen en onderhouden. Derhalve oordeelde arbiter dat aannemer op grond van de eisen van goed en deugdelijk werk verplicht was gebruiksinstructies van de installatie en de specificaties en handleidingen van de geplaatste apparatuur te verstrekken. Dit dient voldoende duidelijk en schriftelijk, waaronder arbiter tevens elektronisch verstaat, te geschieden.

Conclusie
Uit bovenstaande uitspraak blijkt dus onomwonden dat ook zonder de Wet kwaliteitsborging, maar mét de contractuele eisen van goed en deugdelijk werk, op de aannemer de plicht rust informatie te verschaffen die nodig is voor het gebruik en onderhoud van de woning en de geleverde installaties.

dr. E.M. Bruggeman

Eindnoten:

  1. H.P.C.W. Strang, ‘Redactioneel; Post Scriptum (2) bij tweede termijn Kamerbehandeling wetsvoorstel Kwaliteitsborging voor het bouwen’, Actualiteiten Bouwrecht 20 februari 2017; E.M. Bruggeman & H.P.C.W. Strang, ‘Wet Kwaliteitsborging behandeld in Tweede Kamer,’ TBR 2017/52; E.M. Bruggeman, Redactioneel: Het opleverdossier onder de Wet Kwaliteitsborging: een nadere beschouwing, Actualiteiten Bouwrecht 4 juli 2017.
  2. E.M. Bruggeman: ‘De privaatrechtelijke aspecten van het wetsvoorstel Kwaliteitsborging voor het Bouwen (Deel 1)’, TBR 2016/78, par. 5.
  3. Wat ik uit het oogpunt van duidelijkheid ook zou adviseren. Lees ook: E.M. Bruggeman, Redactioneel: Het opleverdossier onder de Wet Kwaliteitsborging: een nadere beschouwing, Actualiteiten Bouwrecht 4 juli 2017, E.M. Bruggeman, De gevolgen van de Wet kwaliteitsborging voor het Bouwen voor het werk en de rechtsverhouding van de architect, TBR 2017/91, par. 4.3
  4. Meer over de invulling van de eisen van goed en deugdelijk werk: S..J.H. Rutten, De eisen van goed en deugdelijk werk, TBR 2012/28.

 

Sabotage…

Dat is waarvan we in het artikel ‘Kwartiermakers en ambtenaren saboteerden wet privaat bouwtoezicht’ op Cobouw worden beschuldigd. Op basis van gesprekken met 14 personen over de totstandkoming van de Wet kwaliteitsborging is een dag later een reconstructie van de totstandkoming van de wet kwaliteitsborging voor het bouwen gepubliceerd. We hebben een bijdrage geleverd aan de reconstructie en worden ook gequoot; evenals de heren Thomsen, De Vries en Van der Wal. Harry Nieman gaat in een interview met Cobouw al in op punten die onder meer door hen genoemd worden.

We hebben als kwartiermakers de afgelopen jaren een deel van onze tijd besteed aan ondersteuning bij de totstandkoming van een wet die moet leiden tot een betere positie van de consument en vooral ook een betere kwaliteit in de bouw. Onze inspanningen waren gericht op de inhoud en we hebben daarbij zo goed als mogelijk alle geluiden uit het veld richting het ministerie van BZK en de Stuurgroep kwaliteitsborging samengevat en verwerkt in de vorm van adviezen. Dat niet iedereen blij is met het eindresultaat is begrijpelijk. Wat we wel onthutsend vinden is dat we – met name in het eerste artikel – worden weggezet neergezet als de kwade genius achter een wet die vooral ons eigen belang dient.

Voor alle duidelijkheid: We hadden en hebben een ondersteunende rol bij de totstandkoming van de Wkb. De politieke discussie en besluitvorming is en was aan BZK en de Eerste en Tweede Kamer. Ons werk in de stichting iBK is deeltijdwerk (1 FTE met z’n drieën). Daarnaast hebben we werkzaamheden die uiteraard bouwgerelateerd zijn en soms ook Wkb, maar die niet afhankelijk zijn van het al dan niet doorgaan van dit wetsvoorstel: onderwijs, trainingen bouwregelgeving, workshops, advies aan overheden en gebouweigenaren en redactiewerk.

Wij zullen ons blijven inzetten voor de totstandkoming van een goede kwaliteitsborging. Wie daarover met ons in gesprek wil, is van harte welkom. Maar dan graag niet anoniem via Cobouw.

Harry Nieman
Gert-Jan van Leeuwen
Hajé van Egmond