Heeft u de Wkb al gelezen?

Nu steeds meer partijen zich voorbereiden op de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen, neemt ook het aantal partijen toe dat publicaties over de Wkb naar buiten brengt. In die publicaties komen regelmatig onvolkomenheden en onjuistheden voor. Hieronder worden enkele voorbeelden uit recente publicaties besproken.

Gereedmelding van een bouwproject
Zowel in een artikel van de Antea Groep in Binnenlands Bestuur als in een artikel van Bouwend Nederland op Omgevingsweb wordt gesproken over ‘goedkeuring door BWT’ alvorens een bouwwerk in gebruik mag worden genomen. Dit is niet juist. Wettelijk is geregeld dat voor ingebruikname een verklaring van de kwaliteitsborger en een dossier moeten worden overlegd aan het bevoegd gezag. De uitwerking hiervan in artikel 1.52 van het conceptbesluit Kwaliteitsborging geeft aan dat de betreffende gegevens onderdeel zijn van de melding die 10 dagen voor ingebruikname moet worden gedaan. In de toelichting is hierover opgenomen:

“De informatie moet tegelijk met de verklaring van de kwaliteitsborger worden verstrekt aan het bevoegd gezag. Het bevoegd gezag heeft 10 werkdagen na ontvangst van de melding om te beoordelen of het dossier volledig is. Als het dossier onvolledig is kan het bevoegd gezag besluiten dat het bouwwerk niet in gebruik mag worden genomen.”

Een en andere is dus vergelijkbaar met de systematiek bij de sloopmelding en melding brandveilig gebruik. Er is geen sprake van een toestemming van het bevoegd gezag voor start van de activiteit. Als er binnen 10 werkdagen geen bericht is ontvangen dat het bouwwerk niet in gebruik mag worden genomen dan is ingebruikname toegestaan.

Aantonen van kwaliteit?
In het artikel in Binnenlandse Bestuur en ook in Cobouw wordt ten onrechte aangegeven dat een aannemer moet ‘aantonen’ dat een gebouw aan de regels voldoet. De wijzigingen in de Wkb gaan niet zo ver dat een aannemer bijvoorbeeld bij oplevering moet aantonen dat aan de geluidseisen wordt voldaan. Het is en blijft zo dat het aan de opdrachtgever is om te bewijzen dat er sprake is van een gebrek. Is er sprake van een gebrek (en dat is anders dan onder de huidige wetgeving), dan is het aan de aannemer om aan te tonen dat dat gebrek hem niet toe te rekenen is. Het loont dus om goed vast te leggen wat er gebouwd wordt zodat er bij een aansprakelijkheidstelling informatie beschikbaar is om aan te tonen dat er geen sprake is van een gebrek. Maar dat is nadrukkelijk wat anders dan ‘bewijzen dat het gebouw voldoet’.

Publiekrecht of privaatrecht?
Als derde valt in diverse artikelen en uitingen op Twitter en LinkedIn op dat publiekrecht en privaatrecht bij de beschrijving van de Wkb nog al eens door elkaar lopen. Zo wordt oplevering (privaat) en gereedmelding (publiek) door elkaar gebruikt waarbij de bijbehorende dossiers (consumentendossier respectievelijk dossier bevoegd gezag) meegaan in de verwarring. Het publiekrechtelijke deel van de Wkb zal in lagere regelgeving worden uitgewerkt. Zo wordt de inhoud van het dossier bevoegd gezag vastgelegd in het Besluit bouwwerken leefomgeving en is het concept daarvan nu al te lezen in het conceptbesluit kwaliteitsborging (1.52 lid 3). De inhoud van het Consumentendossier is vastgelegd in artikel 7:57a van het Burgerlijk wetboek (nieuw) en bevat in ieder geval informatie over het tot stand gebrachte bouwwerk en installaties, de toegepaste materialen en gegevens en bescheiden nodig voor gebruik en onderhoud van het bouwwerk. Partijen kunnen zelf contractueel vastleggen wat er verder al dan niet in dat dossier wordt opgenomen; bij wet wordt hierover verder niets geregeld.

Tot slot
De artikelen bevatten verder enkele kleinere onvolkomenheden, zoals de opmerking dat een fietsbrug gevolgklasse 2 is (moet zijn gevolgklasse 1), dat een kwaliteitsborger gecertificeerd moet zijn, en over hoe het stelsel in elkaar zit. De conclusie is dat er nog veel onduidelijkheid is over de Wkb en wellicht ook dat niet iedereen de teksten zelf wel goed gelezen heeft. Dus als u deze vakantie niets te doen heeft, lees het geheel eens door:

Veel leesplezier!

Kwaliteitsborging in de praktijk

Volg Henk op twitter...Nu de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen is aangenomen, wordt er hard gewerkt aan de kaders voor nieuwe proefprojecten. Daarnaast lopen ook de proefprojecten in het kader van het Keurmek Garantiewoning nog door en zijn er diverse andere partijen die ervaring op aan het doen zijn met de nieuwe manier van werken.

De komende maanden worden er door verschillende kwaliteitsborgers nieuwe proefprojecten gestart. Een aantal van die kwaliteitsborgers deelt regelmatig zijn ervaringen in de praktijk. Zie bijvoorbeeld het interview met Martijn Holtrop in Cobouw van een aantal weken geleden en het interview met Jan Pieter van Dalen. Speciale vermelding verdient Henk Veldmans die via twitter regelmatig mooie en minder mooie voorbeelden vanuit zijn werk als kwaliteitsborger deelt. Enkele voorbeelden ziet u hieronder.

Meer prioriteit voor toegankelijkheid?

In 2016 heeft Nederland het VN Verdrag Handicap geratificeerd. Artikel 9 van het verdrag verplicht Nederland om bestaande en nieuwe gebouwen geleidelijk en proactief volledig toegankelijk te maken voor personen met een handicap. Dat neemt niet weg dat Nederland ook nu al meer kan doen om gebouwen sneller en beter toegankelijk te maken.

In het artikel Verbetering toegankelijkheid VN Verdrag Handicap in het Tijdschrift Handicap & Recht gaat Ottilie Laan in op de gevolgen van het VN-Verdrag Handicap met betrekking tot de fysieke toegankelijkheid van gebouwen in relatie tot de huidige en toekomstige bouwregelgeving zoals de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen. Het is de bedoeling dat beide wetten op 1 januari 2021 in werking treden.

Ook beschrijft Ottilie wat Nederland kan doen om gebouwen sneller en beter toegankelijk te maken, met en zonder het VN Verdrag Handicap. Niet alleen door aanpassing van het Bouwbesluit, maar ook door het benutten van privaatrechtelijke mogelijkheden, zoals het opnemen van de volledige toegankelijkheid van het gebouw als eis in de aanbesteding en die toegankelijkheid integraal onderdeel te maken van het ontwerp.

Met de komst van kwaliteitsborging is het de verwachting en de hoop dat kwaliteitsborgers de toegankelijkheidseisen in het Bouwbesluit meer prioriteit gaan geven.

Kwaliteit moet je willen leveren…

In Bouwkwaliteit in de Praktijk nr. 4 een interview met Jan Pieter van Dalen. Jan Pieter is al een aantal jaar actief binnen kwaliteitsborging en dan vooral aan de kant van de aannemer. Uit de diverse pilots waarin Jan Pieter heeft meegedraaid komt het volgende beeld naar voren:

  • Bouwers willen zich nu nog wel eens verschuilen achter de vergunning
  • Door werken volgens de Wkb komt er meer aandacht voor uitvoeringskwaliteit
  • De focus van de aannemer is nu sterk gericht op goed en deugdelijk werk. De Wkb voegt daar aandacht voor het Bouwbesluit aan toe
  • De communicatie schiet nog eens te kort op dit moment

Jan Pieter pleit er voor nu vooral snel aan de slag te gaan: “De Wkb zal in het begin zeker nog niet perfect zijn, maar gaandeweg zullen verbeteringen naar voren komen.”

Het gehele artikel is via deze link te lezen.

Jan Pieter van Dalen is adviseur, praktijkdocent aan de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) en kerndocent bij de post HBO-opleiding Bouwprocesmanagement van de Stichting Kennisoverdracht Onderzoek en Ontwikkeling Bouwprocesmanagement (SKOOB)

14 mei duidelijkheid over Wet kwaliteitsborging

Morgen (14 mei 2019) komt er dan eindelijk duidelijkheid over het al dan niet doorgaan van de Wet kwaliteitsborging voor het Bouwen (Wkb). Om 13.35 stemt de Eerste Kamer – na een laatste debat op 23 april jl. – over de wet. Vooruitlopende op de stemming is een aantal artikelen en nieuwsberichten verschenen over de Wkb. Een kort overzicht:

  • Onder de titel Versterkt nieuwe Bouwwet positie bouwconsument wel echt? geeft Mr Ewald L.J. van Hal zijn visie over de vraag of de Wkb de positie inderdaad verbetert. Zijn conclusie is dat dat inderdaad het geval is, maar wel met de kanttekening dat dit niet noodzakelijkerwijs een duidelijkere positie is.
  • Gert-Jan van Leeuwen vraagt zich in Cobouw af hoe het CDA de bouwkwaliteit borgt. In het artikel geeft Gert-Jan een beschrijving van de (politieke) “geboorte” van het wetsvoorstel, waarbij hij het CDA er aan herinnert dat ze zelf aan de wieg van het voorstel hebben gestaan. Mede omdat de vragen het CDA in de Eerste kamer stelt ook al in de Tweede Kamer aan de orde zijn geweest zou het vreemd zijn als het CDA hun “eigen” wet met een tegenstem nu alsnog bij het grofvuil zetten.
  • In een artikel op de website van RTL-nieuws komt Rob Mulder, directeur consumentenzaken van Vereniging Eigen Huis, aan het woord over de Wkb. De huidige situatie is volgens  Rob Mulder van de Vereniging Eigen Huis nogal krom. “Vergelijk het met de aankoop van een nieuwe auto waarvan de ruitenwissers het niet blijken te doen. Elke garage zal dat probleem verhelpen, ook als het pas later wordt ontdekt. Maar bij een huis werkt dat nu dus nog niet zo.”
  • In Cobouw tenslotte nog een interview met de kwaliteitsborger Martijn Oltrop van gBou. In het interview vertelt Martijn Oltrop over het werk als kwaliteitsborger en geeft hij antwoord op de eeuwige vraag of de slager niet zijn eigen vlees keurt. Martijn is daar helder over: “Natuurlijk kunnen er delicate situaties voorkomen, waarbij bouwers niet zitten te wachten op een kritische kwaliteitsborger die ze nota bene zelf betalen. Ik moet dan mijn rug recht houden. Bovendien komt daar een overheidsinstantie (ZBO) boven te staan die dit soort zaken moeten voorkomen.”

Mocht de Wkb worden aangenomen dan zal de wet volgens de huidige planning in 2021 in werking trekking voor Gevolgklasse 1.

Nadere toelichting criteria pilots Wkb

Minister Ollogren heeft een nadere toelichting op de vraag ‘wanneer kan de Wkb met voldoende vertrouwen worden ingevoerd?’ aan de Eerste Kamer gestuurd. De Groen Links fractie in de Eerste Kamer had tijdens het debat van 23 april 2019 om een dergelijke toelichting gevraagd.

In de brief worden een aantal criteria genoemd die bepalend zijn voor het oordeel over pilots, waarbij de 6 criteria genoemd in het bestuursakkoord als leidraad worden gebruikt:

  1. De aanwezigheid van voldoende waarborgen moet blijken uit goedkeurende verklaringen tijdens de proefprojecten.
  2. Nieuwe proefprojecten zijn succesvol te noemen – en er zijn dus geen onoverkomelijke knelpunten – wanneer uniforme werkwijzen zijn ontwikkeld, waarbij de juiste informatie steeds tijdig en adequaat beschikbaar is en wanneer door kwaliteitsborgers goedkeurende verklaringen worden afgegeven.
  3. Of de ICT op orde is wordt gezamenlijk door VNG en het Rijk beoordeeld.
  4. De Toelatingsorganisatie dient minimaal een half jaar voor de start van het nieuwe stelsel in staat te zijn om instrumenten toe te laten.
  5. Voor alle soorten bouwwerken vallend onder gevolgklasse 1 moet minimaal één instrument beschikbaar zijn.
  6. De regiegroep die de proefprojecten gaat begeleiden zal de taak krijgen vast te stellen of sprake is van voldoende kwaliteitsborgers om met het stelsel te kunnen starten.

De brief is te lezen via deze link. Op 14 mei zal blijken of hiermee de Eerste Kamer voldoende vertrouwen heeft om wetsvoorstel aan te nemen. De minister is hierover duidelijk in de brief “Het is de hoogste tijd om deze periode nu af te sluiten en samen stappen te zetten naar een praktijk met een betere bouw- kwaliteit en minder bouwfouten.”

Symposium “Risicoleiderschap in de bouw”

De informatie op deze pagina is afkomstig van SKOOB en is geplaatst onder "Marktinitiatieven" op de website van iBK. Via de betreffende pagina biedt iBK organisaties de mogelijkheid om diensten en producten in het kader van kwaliteitsborging te presenteren.

Op 14 mei organiseert de SKOOB het middagsymposium Risicoleiderschap in de bouw. In een bouwproces vol onzekerheden vraagt het realiseren van succesvolle projecten om een op kennis ingerichte beheerste aanpak. Want wat kan er fout gaan? En hoe kunnen we dit vóór zijn? Het nadenken over risico’s én kansen zit de bouwprocesmanager in de genen en bepaalt uiteindelijk het succes. Een integrale aanpak vraagt om risicoleiderschap. Een voorwaarde om tot duurzaam succes te komen.

Tijdens het symposium nemen diverse sprekers u mee in de risico’s in het bouwproces en hoe hiermee om te gaan. De slotspreker is Martin van Staveren,  kerndocent aan de executive masteropleidingen Risicomanagement en Public Management, Universiteit Twente, die zal reflecteren op risicomanagement in de bouw.

Meer informatie over het symposium vindt u in de flyer hieronder. U kunt zich inschrijven via de website van SKOOB. U ontvang bij deelname aan het symposium het boek Risicomanagement, zodat u zelf ook direct aan de slag kunt!

Derde termijn debat Eerste Kamer (in tweets)

Op 23 april  vond de derde termijn plaats van het debat in de Eerste Kamer over de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen. Het debat is voor de liefhebbers terug te zien via de website van de Eerste Kamer. Een korte samenvatting (in tweets) is hieronder opgenomen. Met dank aan diverse twitteraars en in het bijzonder @ThomasvanBelzen.

Uit onderstaande impressie blijkt wel dat de Eerste kamer verdeeld is en op diverse punten nog kritische vragen heeft.

  • Hoe gaat het in de toekomst met het achterblijvende BWT (gevolgklasse ⅔)?
  • Is de aansprakelijkheid wel goed geregeld?
  • Wanneer is voldoende duidelijk dat we de wet kunnen invoeren?
  • Is voldoende duidelijk hoe de monitoring zal plaatsvinden?

Veel zal pas echt duidelijk worden als we het gaan doen is de lijn van minister Ollongren. De minister doet als belangrijke toezegging om nog voor de stemming (10 mei 2019, uiterlijk 12.00 uur) een inzicht te geven in de criteria bepalend voor het besluit tot inwerkingtreding (wanneer vinden het stelsel goed genoeg?). De stemming zal op dinsdag 14 mei 2019 plaatsvinden.

Het verslag is via deze link te vinden. Terugkijken van het debat kan via deze link (eerst even door de stemmingen heen, start na een paar minuten).














Dank voor uw aandacht…